Ngày đầu tiên của tháng Năm, Hà Nội chìm trong đúng kiểu thời tiết mà tôi thích. Từ khoảng bốn đến năm giờ sáng, tiếng rào rào của mưa mỗi lúc một to hơn sau khung cửa chớp. Tôi đã đóng chặt cả cửa kính và cửa chớp từ tối qua, nhưng vẫn không ngăn được âm thanh của màn nước sập xuống mặt đường dội qua, mang theo hơi mưa đầu mùa. Tôi đã có nhiều ngày thức dậy như thế trong suốt những năm lớn lên ở căn nhà của thời thơ ấu. Những đợi mong của một sáng nghỉ lễ sẽ nằm trong một tô phở ở góc đường cách nhà chừng năm cây số, và một tách cà phê sóng sánh thơm mềm kế sau.

Nay tôi có hẹn với một người bạn đi cùng thời hoa niên, trong một sớm hè về yên ả. Ngồi ở ban công quán cà phê nơi tầm nhìn bao trọn nút giao Bà Triệu – Thái Phiên, tôi ngắm mưa vơi dần trong không trung với những khoảng sáng ngày một loang ra trên nền trời. Những giọt mưa vẫn uể oải đậu lại băng ghế sắt, chiếc bàn nhô ra dưới mái hiên, bám trụ trên thành lan can đã lộ những vệt gỉ sét. Nước mưa dính kết những chiếc lá lìa cành lại với nhau, ép chặt chúng xuống mặt đường hẵng ướt. Khi trời quang hơn, những bước chân cũng nhiều dần lên trên phố, từng phút một. Nhìn xuống dưới, tôi thấy người lớn và trẻ em dắt tay nhau qua các ngã tư, rồi dừng lại chụp ảnh trên vỉa hè ở những quãng người thưa. Người ta vẫn đèo nhau trên những chiếc xe máy, song không còn mặc các bộ đồ sơ vin công sở chỉnh tề. Áo phông quần rộng và những chiếc váy thoải mái được ưu tiên. Hình như ai cũng muốn rời khỏi sự trịnh trọng và các tiêu chuẩn ngay khi có thể. Tiếng còi xe cũng lười nhác xuất hiện hơn thường lệ. Ngắm nhìn người khác tận hưởng cũng là một kiểu tận hưởng. Những người xa lạ, họ khiến tôi vui chỉ từ việc họ là chính họ – điềm nhiên bước qua một ngày hiếm khi cần liếc nhìn kim giờ.

Ngày còn sinh viên và khi mới ra trường, tôi vẫn thích nhìn mình và được nhìn nhận là một người ‘nhiều việc’. Mọi cái hẹn là sự tranh thủ và sắp xếp khó lắm khỏi lịch công việc chằng chịt. Tôi sẽ nói về chiếc task mới ngơi tay, những deadline sắp sửa, những ngày sấp sấp ngửa ngửa với lịch viết bài, phỏng vấn hay lên kế hoạch truyền thông gì gì đó. Tôi đã từng có một đời sống như thế. Tôi thấy giá trị của mình lấp lánh như những nốt nhạc trong đoạn điệp khúc của một khúc ca hùng tráng – vào những khi bận. Tôi thấy ‘yên tâm’ một cách nực cười khi cảm nhận sự căng lên của các thớ cơ và nhịp tim liên hồi trong những giờ lao theo các động lệnh.

Nhưng giờ đây, tôi không còn cho phép những điều đó giữ mình lại.

Chúng ta những ngày qua nói nhiều về “giải phóng”, tôi bỗng liên tưởng tới những cách nghĩ giúp bản thân xổ lồng khỏi các khuôn khổ. Tôi sẽ bận rộn khi tôi thực sự muốn thế và vì điều đó đem lại niềm vui không cần gồng cố, thay vì coi sự bận như tấm lá chắn tinh thần khỏi cảm giác không đang tạo ra giá trị gì. Nếu giá trị của một người chỉ được sinh ra ở thời khắc ta phục vụ một ai hay vì ước mơ của kẻ nào, thế giới này sẽ chẳng còn chỗ cho những khoảng lặng để tâm hồn tự hồi sinh tưới tẩm.

Nay đã là tháng Năm, và tôi vẫn thấy lòng mình toả sáng giữa hồi nhẩn nha thưởng lãm phố xá bừng lên sau cơn mưa ban sớm.