Chào mọi người,

Đã lâu rồi mình không ra bài trên blog. Mấy hôm trước gặp lại vài người bạn, bạn nào cũng hỏi ơ sao dạo này tao không thấy mày viết blog nữa. Kì thực mình cũng muốn thành thật nói, mình chưa bao giờ muốn gán các chỉ số năng suất cho chuyện viết lách. Mình không muốn cố phải “nặn” ra thứ gì đó để viết trong những ngày thật sự muốn hướng tâm trí sang việc khác. Mình nghĩ rằng nếu bản thân người viết không tự yêu thích được những gì mình viết ra, độc giả sẽ không thể dành sự cảm mến cho tác phẩm đó nhiều hơn mức đó.

Thời đại mà AI du nhập đến mọi ngóc ngách đời sống, đi đâu cũng bắt gặp những bài viết dùng ChatGPT biên tập phần lớn văn phong. Mình không chắc rằng tiêu thụ nhiều những nội dung như vậy sẽ tưới tắm được dưỡng chất phong phú cho khu vườn tâm hồn. Vì thế, mình luôn không dễ để viết. Mình muốn những gì mình sắp viết xuống phải giúp – ít nhất – chính mình của những năm sau cảm thấy tấm tắc khi đọc lại.

Khoảng một năm trở lại đây, mình dành thời gian cho bản thân ở mức độ nhiều nhặn hơn hẳn các năm tháng trước đó. Phải nhấn mạnh “hơn hẳn” là bởi trước đây – ngay cả khi làm Winrock siêu bận và đi công tác liên tục – thì tần suất ấy đã là dày, song giờ còn dày hơn. Sở dĩ vì công việc hiện tại cho phép mình làm việc ở nhà phần lớn thời gian, và dường như nhu cầu cà phê cà pháo, ăn uống hẹn hò bạn bè của mình cũng khác trước nhiều. Mình nói là “khác” chứ không phải là “giảm đi”, vì mình nghĩ rằng mình đang dần bước sang một cấu trúc đời sống tinh thần khác với những năm đại học hay mới ra trường – nên không phải nhu cầu đó không còn nữa, mà nó nảy sinh dưới những điều kiện khác.

‘Gặp’ lại mọi người trong bài viết này, mình muốn chia sẻ vài biến chuyển trong hành trình phát triển tâm trí của mình khi nghĩ về các mối quan hệ.

1. Càng thêm tuổi, bạn bè càng “rơi rớt”?

Hôm vừa rồi gặp lại vài người chị ở Fulbright, mọi người mới nói về câu chuyện rằng không hiểu sao đến một ngưỡng nào đó, chúng ta ngày càng ít gặp gỡ những người bạn mà trước kia thậm chí có thể nói chuyện thâu đêm suốt sáng. Mình cũng nhớ ngày nhỏ, bố mẹ mình hay nói rằng sau này lấy vợ lấy chồng rồi bạn bè cứ “rơi rớt” hết cả, ai cũng bận rộn với cuộc sống riêng, quay cuồng chăm lo cho gia đình… Hồi đó, mình thật sự đã nghĩ cuộc sống của người lớn có thể bận đến nỗi… quên bạn được luôn! Mình cứ tranh luận với bố mẹ rằng không không chắc chắn con sẽ không quên các bạn thân của con được. Vì tình bạn là một trong những điều mình trân trọng nhất trên đời.

Giờ thì mình đã lấy chồng. Cuộc sống vẫn đủ chừa ra các khoảng hở để len vào những cuộc gặp gỡ. Nhưng những cuộc gặp vẫn vơi dần đi như trong câu chuyện năm nào bố mẹ mình từng kể.

Tại sao thế?

Mình nghĩ câu trả lời chắc chắn không phải là “hết thời gian”, mà là trọng tâm của cuộc sống khi lớn dịch dần sang giải quyết vấn đề thay vì xoa dịu cảm xúc. Tất nhiên, xoa dịu cảm xúc cũng là một phần của giải quyết vấn đề :). Song dường như ai cũng tới ngày buộc phải hiểu rằng đến cuối, cũng chỉ có mình và mình đối diện tất thảy vấn đề (kể cả vấn đề cảm xúc) xảy đến trong đời này. Những vấn đề ấy không còn dễ được giải quyết chỉ bằng một lần ngồi xuống tâm sự như khi còn trẻ hơn. Chúng ta cần nhiều không gian hơn cho mình để tự đi qua những ngày không thật ổn.

Thêm vào đó, nếu ngày còn đi học ai cũng có những hành trình giống nhau, thì hành trình của mỗi người sau khi đi làm và lập gia đình ngày càng trở nên riêng rẽ. Việc hiểu cấu trúc tổ chức đời sống của một người ngày càng trở thành bất khả. Ta sẽ khó “relate” đến lĩnh vực của người kia hơn nếu không có điểm giao. Và ta cũng dần lười kể về mọi chi tiết diễn ra trong công việc, chuyên môn, các mối quan hệ,… của mình. Dù rằng hệ giá trị của cả hai vẫn tương đồng vẹn nguyên.

Mình không còn quá nhiều nhu cầu kể với bạn bè, kể cả những người thân thiết nhất, mọi sự diễn ra trong cuộc sống của mình như hồi còn niên thiếu. Phần vì đa số mình đã tự giải quyết được, phần vì mình không chắc những câu chuyện đó có mang lại giá trị gia tăng cho cuộc sống của các bạn mình hay không. Đôi khi có bạn “trách” mình, sao chẳng kể cho tao, nhưng thực tình trạng thái đó không liên quan gì đến sự tin tưởng cả – chỉ là mình cảm thấy việc kể ra không còn cần thiết nữa 😊.

Thế là, đến giờ mới hiểu cảm giác của mẹ, khi mẹ mình từng nói rằng mẹ chẳng mấy khi kể các chuyện gia đình, con cái, sự nghiệp,… với ai vì mẹ tự giải quyết được. Hồi bé cứ nghĩ mẹ toàn tự ôm chuyện một mình, lớn rồi mới thấy mẹ không hề cố trở nên mạnh mẽ mà mẹ mạnh mẽ thật :)). Mạnh mẽ nhưng không hề đánh mất sự thong dong và dịu dàng trong lòng.

2. Không có sự thấu hiểu trọn vẹn và điều đó cũng… chẳng sao.

Cho đến năm 25 tuổi, mình vẫn luôn tự tin và tự hào rằng mình có khá nhiều bạn thân hiểu mình “trọn vẹn”. Mình hay nói với mọi người, kì thực mình chẳng có bí mật gì, vì những chuyện “dễ bị tổn thương nhất” của mình đều được biết đến bởi những người bạn thân thiết nhất.

Sau năm 25, mình dần cảm thấy thật ra ngay từ ban đầu, đã không có gì gọi là “thấu hiểu trọn vẹn” như vậy cả. Và điều đó không nhất thiết là “lỗi”.

Sở dĩ không bao giờ có trạng thái “thấu hiểu trọn vẹn” diễn ra, vì phần lớn thời gian, cách ta hiểu một người bị ảnh hưởng chủ yếu bởi cách ta nhìn nhận chính mình, hơn là phiên bản mà người kia thật sự là. Nói cách khác, ta không thể nhìn ra một phẩm chất ở người kia nếu như trong ta chưa từng có nó. Như cái cách mình từng không tin mẹ mình có thể tự giải quyết hầu hết vấn đề mà vẫn giữ được sự lành mạnh trong cảm xúc vậy 😊.

28 tuổi, mình chọn dừng lại việc tâm sự tuốt tuồn tuột các sự kiện diễn ra trong cuộc sống cá nhân, những diễn biến tâm lí, những quan điểm / góc nhìn của mình về điều nọ điều kia. Mình không còn nhu cầu đi tìm sự đồng tình hay cần ai đó “hùa” vào để cùng ghét / thích một đối tượng nữa. Mình càng không có nhu cầu giải thích bản thân để người khác hiểu đúng.

Suy cho cùng, tới chính mình còn không dám chắc đã hiểu bản thân 100%, thì còn có thể mưu cầu sự trọn vẹn đó từ ai khác?

3. Chúng ta không cần tìm thấy mọi thứ ở cùng một nơi.

Ngày bé, mình từng thấy tìm được một “tri kỉ toàn vẹn” thật là tuyệt vời. Một người tương đồng với mình tất tần tật mọi thứ. Một người mình có thể chia sẻ không thiếu điều gì, cái gì cũng hợp nhau. Một người mà mình với họ cứ như là một, người này có thể phát ngôn thay cho người kia được.

Sự “vỡ mộng” diễn ra khi mình khám phá rằng có những người bạn đã hiểu mình ở những khía cạnh sâu sắc nhất, lại chẳng hiểu gì mình ở những điều… cơ bản nhất.

Rồi trưởng thành. Rồi các mối quan tâm thay đổi. Thế giới lướt qua mắt mỗi người một khác. Các mạng lưới quan hệ cũng khác nhau. Mình dần cảm thấy chủ đề này chia sẻ với một người bạn khác không thân lắm có khi lại… phù hợp hơn. Mình dần trở nên thoải mái với những buổi trưa ngồi trà đá với mọi người ở văn phòng, nói những câu chuyện vô thưởng vô phạt, không đầu không cuối, rồi chuyện xã hội, chẳng cứ phải “deep talk” mới là vui. Mình rải tâm hồn của mình ở mỗi người một mảnh. Mình không còn gom mọi câu chuyện về một (vài) mối. Mình không còn cần ai đó phải biết mọi thứ về mình. Mình vui khi mình được gặp mình trong các phiên bản khác nhau ở mỗi người. Dù phân mảnh, song mình biết mảnh nào dẫn về đâu.

Chúng ta không cần tìm thấy mọi thứ ở cùng một nơi, trừ phi muốn chân thành khước từ mọi khả năng đẹp đẽ mà bản thể này có thể là.